Więźba dachowa rodzaje

Agnieszka Wysocka
Od czasu, gdy powstała pierwsza drewniana konstrukcja dachu minęło wiele, wiele wieków. Sztuka budowania domów poszła daleko w przód, powstały najrozmaitsze technologie i materiały budowlane.
Więźba dachowa rodzaje

Tymczasem konstrukcje dachów większości domów jednorodzinnych w Polsce i w dużej części Europy nadal wykonuje się z najzwyklejszych belek drewnianych.

Wybór takiej czy innej konstrukcji oraz kształtu dachu zależy od bardzo wielu czynników. Są to między innymi: przeznaczenie budynku (a - co za tym idzie - jego rozmiary i rozpiętość dachu) oraz warunki klimatyczne (głównie przeciętna siła wiatru, średnia ilość opadów i czas zalegania śniegu). Tego wyboru dokonuje projektant. To on ocenia, jaki typ konstrukcji będzie dla danego dachu najbardziej odpowiedni.

Współcześnie stosowane konstrukcje dachów to:

  • konstrukcje metalowe – głównie ze stali. Najczęściej się je stosuje w budownictwie halowym (obiekty przemysłowe, sportowe itp.). W domach jednorodzinnych spotyka się je rzadko, w realizacjach o szczególnych walorach architektonicznych.
  • konstrukcje żelbetowe – są stosowane w budynkach wielopiętrowych i w budownictwie halowym, spotyka się je także w domach jednorodzinnych o płaskich dachach (wchodzą w skład tzw. stropodachów).
  • konstrukcje z tkanin i tworzyw sztucznych stosowane w przekryciach podwieszanych i budynkach pneumatycznych, w domach jednorodzinnych się ich nie spotyka.
  • konstrukcje drewniane - prefabrykowane lub w całości wykonywane na budowie, najbardziej popularny typ konstrukcji dachu w domach jednorodzinnych i części wielorodzinnych (szczegóły w dalszej części artykułu).
Więźba dachowa rodzaje

Dach, nie-dach

Szczególną odmianą dachu jest stropodach czyli odpowiednio skonstruowany strop, pełniący jednocześnie funkcję płaskiego dachu. Konstrukcja jest tu najczęściej  żelbetowa, rzadziej - drewniana. Obecnie w Polsce stropodachy stosuje się głównie w budownictwie wielorodzinnym i obiektach użyteczności publicznej, ale jeszcze kilkanaście lat temu występowały także w budownictwie jednorodzinnym (w tzw. domach-kostkach). Częściej niż w Polsce stropodachy spotyka się w krajach o cieplejszym klimacie (np. w krajach śródziemnomorskich), gdzie obfite opady śniegu zdarzają się sporadycznie, a śnieg nie zalega na dachu dłużej niż przez kilkadziesiąt godzin. W Polsce większość domów  jednorodzinnych, lecz także duża część domów wielorodzinnych i niektóre obiekty użyteczności publicznej mają dachy spadziste o konstrukcji drewnianej. To im poświęcimy dalszą część artykułu.

Dachy spadziste...

... najczęściej spotyka się w krajach o klimacie umiarkowanym – tam, gdzie opady śniegu nie są anomalią, a pokrywa śnieżna utrzymuje się choć-by przez kilka dni w roku. Dach płaski, mimo że teoretycznie prosty w budowie (teoretycznie, bo dużej wiedzy, umiejętności i staranności wymaga prawidłowe wykonanie wszelkich izolacji i systemu odwodnienia) w takim klimacie nie zawsze zdaje zadanie. Pokrywa śnieżna obciąża strop, a woda z topniejącego śniegu i duże różnice temperatur (np. w słoneczne dni zimowe) zagrażają konstrukcji.

Co innego w dachu stromym: z pochyłych połaci dachowych śnieg się zsuwa, a woda spływa swobodnie. Pod tym względem z dachem stromym mogą równać się jedynie kopuła albo dach półokrągły wypukły. Te jednak mają konstrukcję skomplikowaną i trudną do wzniesienia.

Więźba dachowa rodzaje

... konstrukcja drewniana, czyli więźba dachowa
W dachach spadzistych konstrukcję wykonuje się z drewna. Taka drewniana (ciesielska) konstrukcja jest nazywana więźbą. Zwyczajowo tym słowem określa się także jedną z jej odmian: więźbę tradycyjną, czyli dach krokwiowy i jego modyfikacje. Drewniane konstrukcje dachów wykonuje się z belek (więźba tradycyjna), bądź z elementów gotowych (prefabrykowane wiązary z belek lub desek). W naszym kraju, głównie ze względu na cenę, dominuje więźba tradycyjna. Mało przetworzone drewno (tarcica) i praca cieśli na budowie nadal kosztują mniej niż produkcja elementów gotowych.
Konstrukcje dachowe z prefabrykatów często wznosi się w drewnianych domach szkieletowych, razem ze szkieletem ścian.

Zalety więźby dachowej
O popularności tradycyjnej więźby w Polsce przesądza:

  • prostota i łatwość wykonania – najprostsza więźba to układ ukośnie położonych belek (krokwi), tworzących coś na kształt namiotu. Wszystkie bardziej skomplikowane konstrukcje są modyfikacjami tego najprostszego dachu krokwiowego.
  • niezawodność – sprawdzała się przez wiele lat, sprawdza się i teraz.
  • duża liczba wykwalifikowanych wykonawców, czyli cieśli. Wiedza o tym jak budować więźbę jest przekazywana z pokolenia na pokolenie od wielu lat. Pół wieku dominacji domów-kostek nie spowodowało upadku sztuki ciesielskiej. Narzędzia są ogólnodostępne i stosunkowo niedrogie.
  • dostępność materiału - drewniane konstrukcje dachów wykonuje się z miękkiego drewna drzew iglastych (sosny i świerku), natomiast kołki i klocki służące jako połączenia – z twardego drewna gatunków liściastych (dębu i akacji) i coraz częściej ze stalowej blachy ocynkowanej.

...i wady więźby dachowej
Drewniane konstrukcje dachów „dziedziczą” wady, którymi obarczony jest surowiec. Są podatne na korozję biologiczną, czyli zniszczenie przez owady i grzyby; nieodporne na działanie wilgoci oraz łatwopalne. Dlatego drewno na więźbę musi być odpowiednio przygotowane do budowy, to znaczy zaimpregnowane odpowiednimi środkami: preparatami owado- i grzybobójczymi oraz ogniochronnymi. Konstrukcja zaś musi zostać zabezpieczona przed wilgocią atmosferyczną i pochodzącą z wnętrza domu. Chronią ją:

  • pokrycie oraz warstwa wstępnego krycia (poszycie z desek lub folie i membrany dachowe), których zadaniem jest ochrona wnętrza domu i konstrukcji dachu przed deszczem, śniegiem i wiatrem
  • system odwodnienia (rynny) odprowadzający wodę z dachu
  • obróbki blacharskie – elementy uszczelniające wszelkie połączenia w dachu
  • paroizolacja – warstwa zabezpieczająca ocieplenie i konstrukcję dachu przed wilgocią pochodzącą z wnętrza domu.

Zaopatrzenie budowy w odpowiednie materiały należy do inwestora. To on musi zdecydować jakie drewno kupić, znaleźć dobrego wykonawcę, wreszcie zadbać o to, by prace przy budowie więźby przebiegały prawidłowo.

Targi Mieszkań w Expo Kraków

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na e-dach.pl e-dach.pl
Dodaj ogłoszenie