Azbest nie tylko na dachu - gdzie go można jeszcze znaleźć?

Wojciech Lechowski
Najwięcej dachów wykonanych z eternitu możemy spotkać na wsiach.
Najwięcej dachów wykonanych z eternitu możemy spotkać na wsiach. Monier
W budownictwie azbest stosowano od przełomu lat 60-tych i 70-tych minionego stulecia. Decydowała o tym przede wszystkim niska cena tego materiału. Wówczas właściwie nikt nie zastanawiał się nad jego szkodliwością dla ludzkiego zdrowia. Dziś wiadomo już z całą pewnością, że włókna azbestowe mogą powodować wiele  poważnych schorzeń. Tymczasem nadal zdarza się, że obcujemy z nimi, użytkując nasze budynki. W dodatku azbest często występuje w nich nie tylko w postaci znanych wszystkim – dachowych płyt falistych.

Na całkowite pozbycie się materiałów budowlanych zawierających azbest Polska ma czas do końca 2032 roku. Wynika to z treści Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 23 października 2003 roku. Kiedy mowa jest o usuwaniu i utylizacji azbestu, większości z nas na myśl przychodzą  szare, zniszczone już dachy budynków usytuowanych zwłaszcza na wsiach. Faktem jest, że akurat w rejonach wiejskich azbestu jest najwięcej, ale nie oznacza to, że wyroby budowlane z jego zawartością zupełnie nie docierały do miast. Przecież azbest wykorzystywano też np. jako element elewacji blokowych czy wykończenie kanałów zsypowych w wieżowcach. W wielu przypadkach może on też wciąż znajdować się w określonych detalach wykończeniowych i w wyposażeniu zajmowanych przez nas mieszkań i domów. Prawdopodobieństwo występowania tych szkodliwych dla naszego zdrowia włókien jest większe, gdy mamy do czynienia z obiektami starszego typu, w których od lat nie wykonywano żadnych remontów. Decydując się na kupno mieszkania w bloku z przełomu lat 60 – 70 XX wieku – warto sprawdzić czy podczas budowy stosowano eternit. Informacji na ten temat powinna udzielić nam spółdzielnia lub zarządca budynku.

Azbest -  „cichy zabójca”!

Mało kto zdaje sobie sprawę, że ze względu na dość dobre właściwości azbestu, z jego udziałem stworzono około 3 tysięcy różnorodnych wyrobów. Przeważająca część tych wyrobów (około 85%) to niestety materiały budowlane. Przede wszystkim w postaci azbestowo – cementowych płyt dachowych i elewacyjnych. Jednak nie tylko, o czym mowa będzie w dalszej części artykułu.

Szkodliwość azbestu dla ludzkiego zdrowia udowodniono już w połowie lat 80-tych, ale nie spowodowało to całkowitego zaprzestania stosowania tego materiału. Dziś wiedzą już wszyscy, że włókna azbestowe mają działanie rakotwórcze. Są to włókna niezauważalne gołym okiem i dostają się do naszych organizmów wraz z wdychanym powietrzem. Wdychanie azbestu powoduje też wiele groźnych chorób układu oddechowego. Do najbardziej znanych należą: pylica azbestowa, międzybłonniak opłucnej i inne zmiany w płucach, w tym rak tego narządu. Co najciekawsze – choroby te mają długie okresy inkubacji, w związku z czym objawiają się z dużym opóźnieniem. Często nawet po trzydziestu latach od momentu wchłonięcia azbestu. Stąd też potoczna nazwa „cichego zabójcy” wydaje się pozostawać w tym przypadku jak najbardziej słuszna.

Uwaga! W Polsce dopuszczalne stężenie pyłu azbestowego w powietrzu wynosi 1000 włókien na 1 m³ powietrza w czasie pomiaru dwudziestoczterogodzinnego. Taka sama norma dotyczy powietrza znajdującego się wewnątrz pomieszczeń, w których przebywają ludzie.

Gdzie w Twoim domu może znajdować się azbest?

Jak Polska długa i szeroka, tak niemal w każdym jej regionie można spotkać faliste płyty azbestowo – cementowe, którymi niegdyś pokrywano dachy budynków mieszkalnych i gospodarczych. Najwięcej takich dachów znajduje się w województwie mazowieckim i lubelskim. Najmniej zaś w opolskim, lubuskim i zachodniopomorskim. Jednak występowanie azbestu na dachach jest jakby oczywiste, gdyż widzimy go w tym przypadku gołym okiem. Tymczasem jest wiele materiałów budowlanych, w których występowanie (bądź nie) włókien azbestowych trzeba potwierdzać specjalistycznymi badaniami. Poniżej prezentujemy niektóre z tych materiałów i przytaczamy ich najczęstsze zastosowanie:

  • masy azbestowe do natrysków – wykorzystywane do wykonywania izolacji ogniochronnej i izolacji akustycznej;
  • płyty azbestowo – cementowe ogniochronne – do izolowania urządzeń grzewczych oraz tworzenia osłon ogniochronnych i przeciwpożarowych;
  • rury azbestowo – cementowe – do przewodów wodociągowych, kanalizacyjnych i kominowych oraz rynien spustowych w zsypach na śmieci;
  • otuliny azbestowo – cementowe – do izolowania urządzeń ciepłowniczych;
  • kształtki azbestowo – cementowe – do podokienników, przewodów wentylacyjnych, osłon rurociągów ciepłowniczych, kanałów spalinowych i wentylacyjnych;
  • płyty azbestowo – cementowe okładzinowe (różnego rodzaju) – do okładzin zewnętrznych i wewnętrznych, w tym m.in. do osłon przewodów windowych, ścian działowych, szybów wentylacyjnych, klimatyzacyjnych i instalacyjnych oraz chłodni kominowych i wentylatorowych.

Ujmując rzecz nieco prościej, azbest może znajdować się np. w:

  • powłokach lub otulinach kotłów lub rur;
  • natryskiwanych powłokach przeciwpożarowych i przeciwhałasowych;
  • produktach cementowych, tj.: rynny, podsufitki, rury spustowe;
  • płytach sufitowych typu ARTEKS, płytkach podłogowych i ściennych.

Co należy zrobić w przypadku stwierdzenia występowania azbestu w budynku?

Zacząć należy od tego, że stwierdzenie czy rzeczywiście mamy do czynienia z azbestem nie zawsze jest proste. Niekiedy zachodzi potrzeba wykonania specjalistycznych analiz laboratoryjnych, które mogą zostać przeprowadzone dopiero po fachowym pobraniu próbek z danego materiału budowlanego lub wykończeniowego. Wprawdzie wiedzą w powyższym w zakresie powinni dysponować właściciele i zarządcy budynków, ale i z tym niestety bywa bardzo różnie. Na badania często brakuje środków, a z dokumentacji obiektu niewiele wynika.

Inną kwestią jest, że samodzielne usuwanie i składowanie azbestu w niewyznaczonych do tego miejscach jest surowo zabronione przepisami obowiązującego prawa. Takie czynności leżą wyłącznie w gestii uprawnionych, przeszkolonych i właściwie wyposażonych pracowników specjalistycznych firm. Usługi tego rodzaju nie należą niestety do tanich, ale w niektórych przypadkach możliwe jest uzyskanie dofinansowania z gminy. Wynajęta firma może też dokonać profesjonalnej oceny czy rzeczywiście mamy do czynienia z azbestem oraz ewentualnie – zlecić badania w powyższym zakresie. Jeśli zatem niepokoją nas określone elementy w domu czy mieszkaniu – w pierwszej kolejności należy rozpocząć poszukiwania fachowców (najlepiej w najbliższej okolicy). Wówczas będziemy mieli bowiem szansę zaoszczędzić na dalekim transporcie do miejsca utylizacji azbestu.

Są też i takie sytuacje, że azbestu nie trzeba usuwać, a jedynie wystarczy właściwie go zabezpieczyć. Nieszkodliwe dla środowiska i ludzkiego zdrowia są tzw. wyroby twarde, czyli o gęstości objętościowej powyżej 1000 kg/m³. Jednak tylko pod warunkiem, że posiadają postać nieuszkodzoną. Jeśli nie ma zagrożenia, że dojdzie do naruszenia ich struktury – mogą pozostać w stanie dotychczasowym. Inne wyroby azbestowe obudowuje się lub nakłada na nie zabezpieczające warstwy lakieru. Zarówno kwalifikacji takich wyrobów, jak i czynności zabezpieczających powinny dokonywać osoby uprawnione.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

miejsce #1

Milwaukee

Milwaukee M12 BDD-201C 4933479439

795,93 zł403,55 zł-49%
miejsce #2

Meec

Meec Tools 12 V LiIon 0,8 Ah

136,99 zł79,99 zł-42%
miejsce #3

Bosch

Bosch IXO 5 Full 06039A8022

492,20 zł294,00 zł-40%
miejsce #4

Makita

Makita DDF453SYE

800,79 zł565,89 zł-29%
miejsce #5

DeWalt

Dewalt DCD778S2T

920,63 zł718,00 zł-22%
miejsce #6

Parkside

Parkside 748981622

319,00 zł
Materiały promocyjne partnera

i Politycznie - J. Wiech - Czy KE może zablokować polski atom?

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na e-dach.pl e-dach.pl
Dodaj ogłoszenie